Paweł Stachnik

Tułaczka wawelskich skarbów. Uratowane dzięki poświęceniu pracowników

Wypakowywanie arrasów w styczniu 1961 roku Fot. Archiwum Wypakowywanie arrasów w styczniu 1961 roku
Paweł Stachnik

Luty 1959. Do Polski po wojennej tułaczce wracają zabytki. Z Wawelu ewakuowano je we wrześniu 1939 r. Za granica spędziły prawie 20 lat. Ich rewindykacja z Kanady nie była łatwa.

Gdy w końcu sierpnia 1939 r. jasne stało się, że wojna z Niemcami to kwestia dni, na zamku wawelskim rozpoczęto przygotowania do ewakuacji zbiorów. Sprawą zajęli się kustosz zbiorów wawelskich dr Stanisław Świerz-Zaleski i kierownik renowacji zamku prof. Adolf Szyszko-Bohusz.

31 sierpnia cenne eksponaty zostały spakowane do skrzyń i rulonów i odpowiednio zabezpieczone. Do ewakuacji przygotowano w ten sposób m.in. Szczerbiec, insygnia królewskie, zbiór arrasów i gobelinów, buławy hetmańskie, zbroje husarskie, chorągwie i cenne wyroby złotnicze.

Wprawdzie eksponaty zostały spakowane i przygotowane do wywiezienia, ale gdy rozpoczęły się działania wojenne dyrekcja zamku nie miała żadnych instrukcji z Warszawy, dokąd ewakuować narodowe skarby. Wobec braku reakcji stolicy na Wawelu zawiązała się grupa, która miała zająć się ekspedycją.

Galarem i furmanką

Stworzyli ją Stanisław Świerz--Zaleski, Adolf Szyszko-Bohusz, kierownik administracji Wawelu dr Stanisław Taszakowski, architekt Józef Krzywda-Polkowski oraz konserwator wojewódzki Bogdan Treter.

Przedsięwzięcie nie było łatwe, bo wojewoda krakowski odmówił udostępnienia środków transportu, podobnie uczyniło wojsko. Wagony była skłonna podstawić dyrekcja kolei, ale w lesie na 15 kilometrze za Krakowem… Zaczęto więc we własnym zakresie poszukiwać jakiegoś transportu i udało się znaleźć zacumowany w przystani w Podgórzu… galar wiślany, którym przewożono węgiel.

W dalszej części artykułu dowiesz się:

  • W jaki sposób zdołano ewakuować wawelskie zbiory
  • Jak nakłaniano władze kanadyjskie do wydania skarbów
  • Kiedy wróciła druga część polskich zbiorów
Pozostało jeszcze 86% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 12,30 zł co 5 dni.

    już od
    12,30
    /5 dni
Paweł Stachnik

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.gazetakrakowska.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.